Kolonia Carlsthal (śl. Kasztal) 1824

1827: mapa z kolonią Carlsthal

Kolonia założona w roku 1824 przez hrabiego Renarda w Strzelcach Wielkich. Składała się z 10 parceli, z przynależnymi 3 morgami pola i 30 rutami kwadratowymi lasu. Koloniści otrzymali parcele na własność. Koloniści musieli najpierw wykarczować przydzielone działki o potem wybudować na nich dom. Drewno do tego celu pochodziło z pańskiego lasu. Poza tym kolonista miał prawo do wypasu jednej krowy i dwóch wołów w pańskim lesie, w zamian za to każdy musiał dostarczyć rocznie 30 koszy węgla drzewnego do hut pracujących w okolicach Staniszcz.

Na mapie z 1827 poniżej zagłębie hutnicze wokół Staniszcz.

Każdy kolonista płacił też 3 talary czynszu, musiał nieodpłatnie wyrąbać w lesie 18 klastrów drewna, a w przypadku pożaru lub powodzi stawić się do pomocy oraz przez 6 dni być do dyspozycji hrabiego podczas większych i małych polowań.

Pieczęć kolonii Carlsthal, sołtys w roku 1872 to Urbanczyk

W roku 1850 Renard sprzedał majątek Kielcza i Staniszcze, do którego należał Karlstal, spółce akcyjnej Minerva. W roku 1854 nastąpiła regulacja praw i obowiązków pomiędzy chłopami a właścicielem ziemskim. Każdy z osadników dodatkowo otrzymał wtedy jedną morgę pola. Około 1870 roku Karlstal jako samodzielny samorząd liczył 14 działek kolonijnych, jedną karczmę i leśniczówkę, z 140 mieszkańcami, którzy bez wyjątku pracowali na roli lub w lesie. Wtedy sołtysem był Anton Urbanczyk. W ramach ujednolicenia Karlstal został wcielony do gminy Osiek. W roku 1937 wydzielony od parafii Jemielnica i przydzielony do Kadłuba. W roku 1941 liczy już 132 mieszkańców i 22 domów.

Źródło: Gross Strehlitzer Heimat-Kalender, 1941

Zdjęcie: Miejscowość Osiek, do którego Karlsthal później wcielono, około roku 1940.

Kim byli koloniści?

Nie posiadam listy kolonistów, ale z ksiąg kościelnych można wyczytać, komu rodziły się dzieci w pierwszych 10 latach kolonii.

Laurentius Rain i Teresia David, zagrodnik

Johannes Malik i Margaretta Wilk

Simon Raytor I Barbara Mutz

Mathias Grobarek i Magdalena Urbanczyk

Johannes Wojtenek I Anna Urbanczyk

Valentin Mutz i Josefa Pioszczyk

Michael Nowok i Marianna Wrona

Lorenz Steindor i Susanna Pyka

Marcus Konowol iMarianna Koslik

Anton Pietruska I Julianna Rein

Bernard Schaffars I Anna Nerlik

Christek Urbanczyk i Johanna Namyslo

Franz Scholz kolonista i kowal

Nicolaus Dziewior i Maria Grobarek

Anton Pietrzynski i Juliana Pleń

Christian Lassonczyk i Marianna Scholz

Thaddeus Piosczyk i Marianna Lasonczyk

Andreas Piosek

Oprócz kolonistów też w księgach pojawiają się inne funkcje

Matheus Krul karczmarz

łowczy Peter Horra i Anna Grossman

Z listy nazwisk można wywnioskować, że jeżeli chodzi o kolonię Carlsthal, to koloniści pochodzili z okolicznych wiosek.

Poniżej: rok 1870 – Carlsthal ma 117 mieszkańców, 32 dzieci chodzą do szkoły w Osieku.

1872: sprawozdanie do urzędów państwowych ws. sytuacji językowej: 132 osoby katolicy pochodzenia polskiego. 121 z nich nie mówi po niemiecku.

1827: mapa z miejscowością Osiek

Carlsthal około roku 1870

Reklama

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: