1565 sprzedaż młyna w Adamowicach
Skaczemy do roku 1565 (w księdze ziemskiej księstwa opolsko-raciborskiego). Za czasów Maksymiliana drugiego Habsburga, stawiła się „robotna mlynarzka gsautz zdrawa na tiele y rozumie” i zgłasza do kancelarii hetmana strzeleckiego, że sprzedała młyn, który otrzymała jako wiano, a leżący w Adamowicach…
1559 sołtysi Rozmierzy
Jest rok pański 1559 i 33 rok z rzędu panowania cesarza Ferdynanda Habsburga na przejętym Śląsku. Przed hetmanem (urzędnikiem cesarskim wtedy) strzeleckim Girzikiem Zyrowskim „wystupili gsau robotni nam mili Mruz a Waniek Ssoltysowie z Welke Lozymiry w kraginie nasse Strzeleczke …”.…
Wyspa Rehdantza
Gmina rozpoczyna rewitalizację wyspy Rehdantza. Chcę więc przypomnieć jej początki: „W imieniu śląskich urzędników leśnych, górniczych i hutniczych, przedstawiam uniżenie prośbę o wsparcie finansowe w postawieniu pomnika na cześć nadleśniczego królewskiego Rehdantza” – tak rozpoczyna się pismo skierowane do ministra administracji…
1871 – strzelecki kulturkampf a pojedynek Elsnera z Goradze …
Uwaga! Na hasła Bismarck i kulturkampf rozgrzewają się się fora internetowe. Zrozumiałe. Bismarck traktował Polaków skrajnie nieufne, paternalistyczne i germanizacyjne. Na pocieszenie – negatywne podejście miał też do Bawarczyków. Ze względu na ich bliskość z kościołem katolickim zarzucał im brak lojalności…
Lukaschek: Nastroje na Śląsku w 1925 roku
Hans Lukaschek od 1922 roku był przedstawicielem Niemiec w Górnośląskiej Komisji Mieszanej. W 1927 roku został jednak usunięty z województwa śląskiego za szpiegostwo polityczne. W archiwum federalnym znajduje się dowód na jego szpiegostwo: raport z roku 1925 skierowany do sekretarza generalnego…
Weryfikacja tezy o germanizacji
Część 3 artykułu o koloniach Fryderyka na Śląsku – weryfikacja tezy o germanizacji … „Z punktu widzenia niemczyzny należy uznać za błąd, że król przywiązywał tak małą wagę do budowy kościołów. Wniosek kolonistów z Plümkenau (Radomierowice) o budowę domu modlitwy został…
Kolonie Fryderyka na Śląsku – kolonie prywatne
Poniżej już kolejny artykuł architekta Johannesa Reischela. Jego materiały są niezwykle wartościowym źródłem historycznym, ponieważ posiadał on dostęp do kompletnych przedwojennych archiwów wrocławskich. Niestety wojna i powodzie te archiwa bezpowrotnie uszkodziły. Dziś prezentuję tłumaczenie pierwszego artykułu z serii o koloniach zakładanych…
Hüttendorf
Dziś kolonii Hüttendorf [wieś hutnicza] nie znajdziesz na żadnej mapie, gdyż w roku 1929 została włączona do Ozimka. Teren starej kolonii pokrywa się z dzisiejszą ulicą Wyzwolenia. A jak sama nazwa mówi, jej początki były ściśle związane z hutą. W roku…
Kolonie Fryderyka na Śląsku
Johannes Reischel Kolonie Fryderyka na Śląsku Poniżej już kolejny artykuł architekta Johannesa Reischela. Jego materiały są niezwykle wartościowym źródłem historycznym, ponieważ posiadał on dostęp do kompletnych przedwojennych archiwów wrocławskich. Niestety wojna i powodzie te archiwa bezpowrotnie uszkodziły. Dziś prezentuję tłumaczenie pierwszego…
Strzelecki kat Ganser
Każdy ma swoje narzędzia pracy. Z prawej narzędzia strzeleckiego kata o nazwisku Gausert (zmarłego 1877). Tak pisze The Illustrated London News w roku 1907. Znajdujemy jednak inny ślad kata z roku 1850. Intelligenz- und Wochenblatt für Frankenberg mit Sachsenburg und Umgegend…
Das Ende
Zbliża się 21 styczeń, data zniszczenia miasta Groß Strehlitz. Publikuję tekst opisujący tamte dni z perspektywy niedalekiego Izbicka, gdzie mieszka rodzina Strachwitz. Maria Luise zebrała po wojnie informacje o powiecie strzeleckim w publikacji „Geschichte des Annaberglandes”. Oto przedostatni rozdział: Koniec: Nadchodzą…
Woda
Głęboko pod ziemią mamy skarb. Wodę. Zbiornik podziemny zwany fachowo GWZP 333. Jednakże pomiary wykazują, że zaczyna wysychać. Prasa sugeruje, że winne są kopalnie kamienia, a dokładnie ich odwadnianie. A może jest inny czynnik. Widać to wyraźnie na starych mapach: dolina…
Reformacja na ziemi strzeleckiej
Trwa wojna trzydziestoletnia. Biją się w niej zasadniczo katolicy z protestantami. Peter Ernst II. von Mansfeld, najemnik na służbie króla duńskiego, pokonany przez katolickiego generała Wallensteina pod Dessau w roku 1626, przedziera się wraz ze swoimi żołdakami z północy na Węgry,…
„Trzydniowi strzeleccy żydzi”
Jest to opowiadanie o radykalizacji nauczycieli i uczniów strzeleckiego liceum. O ty, że nawet ksiądz nauczył się salutu niemieckiego. O ty, że strzeleccy żydzi byli trzydniowi i nie chcieli wyjechać, bo czuli się Niemcami. Autorem jest Ezra Feinberg, urodzony 22.4.1922 w…
Cmentarzysko prapraprapra…dziadów
Jadąc od strony Rozmierki, zaraz za Kronospanem po lewej stronie przy wjeździe do znajduje się jedno z najstarszych cmentarzysk w naszej okolicy. Około 3000 lat temu wykształca w naszej części Śląska kultura, którą wyróżniają podobne zwyczaje pogrzebowe i kultura materialna. Nazwano…
Morderstwo z miłości w Carmerau
Małe miejscowości trafiają zazwyczaj do gazet tylko w kilku przypadkach: wojna lub mord. Tak też jest w przypadku Spóroka. Pojawia się w gazetach w roku 1921 i potem w 1929, gdy Johann Kokott zabił swoją narzeczoną Konstantine. Oto szczegółowy raport z…
Izbicko – tabernakulum z trumien
Frankenbergów Przepastne archiwa jemielnickiego klasztoru zawierają pamięć naszego regionu. Między innymi znajdują się w nich odpisy aktów fundacyjnych dla lokalnych kościołów. Obok aktów fundacyjnych dla Jemielnicy, Rozmierzy, Wysokiej, Żyrowej, Otmic, Dolnej, Kamienia Śląskiego i Szymiszowa, znajdujemy fundacje dla kościoła w Izbicku.…
Przepis na tragedię – sąsiedzka wrogość w czasach politycznej zawieruchy
Będzie to historia o czasach, gdy wielka polityka była w stanie obudzić w ludziach najniższe instynkty, nakręcić spiralę nienawiści w najmniejszych lokalnych społecznościach, robiąc z sąsiadów wrogów i zbrodniarzy. Nazwiska i imiona głównych aktorów zostały przeze mnie zmienione, gdyż misją tego…
1891 – powstaje związek sikawkowy dla gminy Kadłub, Borycz, Krośnica i Osiek
Od kiedy działa straż pożarna w Kadłubie? Wiemy to dzięki książce Piotra Smykała i Edwarda Dalibóg: Dzieje pożarnictwa na ziemie strzeleckiej. W książce autorzy opisują moment, gdy przepisy prawa nadały powiatom uprawnienie do uregulowania sprawy pożarnictwa w powiecie. Nakazano więc utworzenie…
Przystrojona girlandami lokomotywa w Malapane
To musiał być imponujący widok w roku 1858 na dworu w Ozimku: przystrojona girlandami i buchająca parą lokomotywa, przy akompaniamencie orkiestry wjeżdża na dworzec! Dzięki Schlesische Zeitung z roku 1858 wiemy, jak wyglądało uroczyste otwarcie linii kolejowej Opole-Tarnowskie Góry. Koleje żelazne…
Dziennik szkoły w Karmerau
Spórok posiada jeszcze oryginalny dziennik szkolny. Jrst w nim mój prapradziadek. oto jego kariera szkolna. Numer 135, Friedrich Krentscher syn Martina chałupnika, urodzony 4.2.1827, rozpoczął naukę w roku 1834 w wieku 7 lat, w szóstej klasie opuścił 120 dni, w siódmej…
Kadłub i polityka
Jak głosowali nasi przodkowie w wyborach: 1927 wybory do Reichstagu i Landtagu Kadłub: uprawnionych 517, oddanych głosów 375, na socjalistów 63 na Niemiecką Narodową Partię Ludową (skrajni nacjonaliści) 17 partia Zentrum (partia katolików niemieckich) 195 partia polska 40 NSDAP w okolicy…
Fritz w Malapane
W końcu mam dowód, że Fritz był w Malapane! I Jedlicach, i Suchym Borze … i Schodni, gdzie spotkał nierozumnego sołtysa. Historyk Carl Hinrichs jeszcze przed wojną przebadał zasoby archiwum we Wrocławiu, gdzie znalazł korespondencję do dyrygującego ministra na Śląsku…
Krwawy maj
W roku 1921 w lesie zamiast jagód znajdowano trupy. Księgi kościelne i cywilne Kadłuba, Krasiejowa, Staniszcz, Izbicka są pełne wpisów. Walki w wojnie polsko-niemieckiej oficjalnie kończą się 5 lipca. Jednak pozbawione głowy i powieszone ciało kupca Guznera jest znajdywane jest w…
Raport Karstena – Malapane 1803
Dziś Święto Pracy. Zapominamy czasami, jakim luksusem jest 8godzinny dzień pracy i wolny albo długi weekend. Dlatego dziś raport o pracy huty Malapane 222 lat temu. Co druga niedziela wolna? Praca dzieci? Wtedy to norma. Opis pracy naszych przodków zawdzięczamy pierwszej…
Onufry Kolibey – rozpustny pustelnik w staniszczańskim lesie
Przy eksploracji archiwum diecezjalnego we Wrocławiu, które jest nie tyle żyłą złota dla naszej historii lokalnej, razem z Panem Gerhardem Mańczykiem natrafiliśmy na niezwykle ciekawą historię pustelnika leśnego w Staniszczach Wielkich, który nazywał się Onufry Kolibey. Akta przechowywane we Wrocławiu zaczynają…
Werkschule Malapane
Roczniki statystyczne wspominają, że w roku 1860 szkoła zakładowa w hucie Malapane miała 138 uczniów, a robotnicy zakładu mieli możliwość uczęszczać na zajęcia w niedzielę. Jednak początki tej niezwykłej na tamte czasy szkoły były skromniejsze. Oto korespondencja z Tajnego Archiwum Państwowego…
Rozmierka a Sobieski?
Jakie miała powiązania Rozmierka z Sobieskim? Tekst będzie o tym, a to dzięki Bibliotece Kórnickiej, która dokonała transkrypcji wielkopolskich ksiąg ziemskich. (marzeniem jest, aby to samo stało się z księgami opolskimi!) A historia zaczyna się tak … Podczas badań odnośnie kuźnic…
1560 [1512] Kupp Mlyna a krczmy we wsy Stanissczych / Balczer Rzundcza /
1560 [1512] Kupp Mlyna a krczmy we wsy Stanissczych / Balczer Rzundcza / Gdy na kopalni kończy się węgiel na aktualnym pokładzie, trzeba kopać głębiej. Zaczynamy więc kopać w księdze ziemskiej księstwa opolsko-raciborskiego z lat 1557-1604 dostępnej w wyszukiwarce archiwum opolskiego.…
Zwolnienie synów z wojska
Jak wiadomo, Fryderyk zaczął odbijać Śląsk od Austriaków w roku 1740. Gdy skończył, zastał spustoszony kraj. Aby temu zaradzić, rozpoczął między innymi akcję osadniczą, nazwaną później kolonizacją fryderycjańską, która diametralnie zmieniła nasz krajobraz. W okresie panowania Fryderyka osiedlono w Prusach około…
Coś poszło nie tak. Proszę odświeżyć stronę i/lub spróbować ponownie.
Kadłub / Kadlub 