Dziś wrócimy jeszcze raz do tematu kolonii Krzyżowa Dolina / Kreuzthal.
Trafiły w moje ręce kolejne ciekawe dokumenty z opolskiego archiwum. Jest to dokument nadania własności parceli kolonisty dla Mathesa Kokotha, dotychczas kowala z Dańca. A jeszcze w roku 1770 kowal kolonista w Hüttendorf, co potwierdza wpis w księdze kościelnej.

Potwierdza się informacja z innych publikacji, że koloniści tej kolonii akurat pochodzili z najbliższej okolicy.
Poniżej warunki, na jakich kolonista dostawał działkę.
***
Kopia listu nadania majątku dziedzicznego w nowej kolonii Creutzthal na terenie podlegającym administracji Królewskiego Urzędu w Opolu, założonej w ostoi leśnej nazywanej Przibawke, a której nadano nazwę Creutzthal, oraz nadania prawa do jej uprawy, a to Mathesowi Kokoth, dotychczas kowalowi w miejscowości Daniec.
Dla parceli pod numerem 1.
Mathesowi Kokoth przyznane zostają na podstawie rysunku inżynierskiego wioski, pól, łąk i przylegających lasów:
1. 18 mórg magdeburskich ziemi do wykarczowania po 180 kwadratowych prętów pruskich
6 mórg ziemi do wykarczowania pod łąki, 100 prętów kwadratowych pod dom i zagrodę.
A to na własność dziedziczną, którą może zabudowywać, posiadać, użytkować i sprzedać za zgodą Urzędu Królewskiego w Opolu.
2. Jako że cała kolonia ma prawo do wypasu bydła w okolicznym lesie, tak też Mathes Kokoth, bezpłatnie, a to maksymalnie 6 sztuk bydła i 10 sztuk owiec, a jeżeli wypasać będzie chciał więcej, zapłaci od tego opłatę
3. do budowy domu, obory i szopy, Mathes Kokoth otrzyma drewno budowlane, deski, belki, progi, itd. nieodpłatnie z królewskiego lasu
Dodatkowo dostanie:
4. na zapłatę kosztów budowy, czyli transportu materiału, robocizny cieśli na wszystkie budynki w gotówce 30 talarów, bez zobowiązania zwrotu tej kwoty
5. poza 30 talarami, zaliczkowo 10 talarów na budowę murowanego komina, oraz 16 talarów na zakup 2 wołów pociągowych, w sumie 26 talarów
Kwoty tej nie musi zwracać między świętem trójcy 1771 a 1774, aby w tym czasie mógł swoją działkę wykarczować. Od święta Trójcy 1774 do 1775 będzie ale płacił rocznie 2 talary do Urzędu Królewskiego w Opolu, i tak płatność kontynuował, aż spłaci 26 talarów.
6. Mathes Kokoth i wszyscy po nim następujący właściciele mają prawo do nieodpłatnego zbierania leżaniny [drzewo leżące na ziemi] do opalania pieca aż do wykorzystania asygnaty zwykłej a za asygnatę zapłacą 2 grosze 3 fenigi.
t. Za każdą morgę pola i łąki Mathes Kokoth zapłaci po upływie lat zwolnionych co roku 3 grosze podatku gruntowego
18 mórg pola 2 talary 6 groszy
6 mórg łąki 18 groszy
W sumie 3 talary
Płatna będzie także opłata opałowa [Brandzins] kwartalnie na koniec sierpnia, listopada, lutego i maja do Urzędu Królewskiego w Opolu na zamku.
Mathes Kokoth musi w okresie lat zwolnionych z podatku 1771-1779 wykarczować przydzieloną mu działkę, następnie płacił będzie 3 talary podatku gruntowego od roku 1779/1780.
Z wyjątkiem powyższych podatków, Mathes Kokoth i następujący po nim właściciele parceli są zwolnieni z zapłaty podatków ogólnokrajowych, podatków od działalności od parceli kolonijnej, ale nie od wykonywanego rzemiosła, o ile wykonują, z furażu, wypasu koni wojskowych.
On i następujący po nim właściciele parceli kolonisty zwolnieni będą z nieodpłatnej służby na rzecz Urzędu Królewskiego oraz z pańszczyzny.
Jego dzieci urodzone w kolonii i dzieci następujących właścicieli będą także zwolnione z nieodpłatnej służby na rzecz Urzędu Królewskiego, i wbrew ich woli nie będą mogły być do takiej służby zmuszone.
Zobowiązany jednak będzie podczas trwania 8 lat zwolnionych z podatków do nieodpłatnego wyrębu 9 klaftrów drewna twardego rocznie na rzecz nadleśnictwa Krasiejów.
Poprzez budowę kolonii Mathes Kokoth, jego żona i spłodzone w kolonii dzieci są zwolnione z poddaństwa. Ma on też prawo po zbudowaniu zagrody i wykarczowaniu ziemi, parcelę sprzedać i udać się w inne miejsce na Śląsku.
Jeżeli będzie chciał sprzedać posesję, zapłaci jednak należny podatek od sprzedaży (oprócz sprzedaży swoim dzieciom, rodzeństwu lub innym urodzonym na posesji).
Piwo i wódkę kolonia i jej mieszkańcy muszą kupować wyłącznie z browaru i gorzelni w Dębskiej kuźni, pod rygorem kary i konfiskaty.
Podpisano 7 maja 1776 na Zamku w Opolu.
***
Mapa z 1830 roku z wydzielonymi dla kolonistów pastwiskami leśnymi do wypasu bydła. Może znajdziecie gdzieś tam nazwisko swojego przodka? ![]()

Oraz mapy z roku 1866


Joanna Ania Mrohs
