Od kiedy działa straż pożarna w Kadłubie? Wiemy to dzięki książce Piotra Smykała i Edwarda Dalibóg: Dzieje pożarnictwa na ziemie strzeleckiej.
W książce autorzy opisują moment, gdy przepisy prawa nadały powiatom uprawnienie do uregulowania sprawy pożarnictwa w powiecie. Nakazano więc utworzenie związków gminnych, gdyż gminy (kiedyś każda miejscowość stanowiła gminę) same nie były w stanie ponieść kosztów sprzętu i utrzymania.
W gazecie urzędowej dla powiatu strzeleckiego w roku 1891 znajdujemy statut związku sikawkowego, podpisany przez ówczesnych wójtów gmin i zarządców majątków w Kadłubie, Boryczy, Krośnicy i Osieku: Linder, Capla, Pyka, Woznitzka, Ploch, Urbanczyk, Paul Kolodzieczyk, Adamietz, Mross, Hadrian.
Poniżej stara remiza, potem sklep.
Oto jego tłumaczenie:
Statut
dla związku sikawkowego utworzonego przez gminy Boritsch, Kroschnitz, Kadlub i Oschiek z kolonią Karlsthal w powiecie Groß Strehlitz.
§ 1. Związek strażacki zostaje utworzony na podstawie § 139* ustawy o właściwości organów administracyjnych i sądów administracyjnych z dnia 1 sierpnia 1883 roku [ustawa regulowała kompetencje administracji oraz sądów administracyjnych w prowincjach pruskich, w tym na Śląsku] z gmin Boritsch, Kroschnitz, Kadlub i Oschiek wraz z Karlsthal wraz z ich obwodami majątkowymi.
§ 2. Reprezentacja związku składa się z wójtów wymienionych wyżej gmin oraz zarządców ww. obwodów majątkowych lub ich zastępców i ma jedno miejsce w radzie gminy Kadlub.
§ 3. Reprezentacja związku wybiera spośród siebie przewodniczącego oraz jego zastępcę. Pierwsze wybory prowadzi wójt lub wyznaczony przez niego członek reprezentacji związku. Wszystkie czynności jako reprezentant związku sikawkowego są wykonywane społecznie.
§ 4. Reprezentacja związku strażackiego zbiera się tak często, jak często wymagają tego sprawy związku. Zwołanie reprezentacji następuje przez przewodniczącego pisemnie lub ogólnikiem. Zwołanie musi nastąpić, jeżeli żąda tego przewodniczący lub co najmniej połowa przedstawicieli.
§ 5. Liczba głosów zależy od wysokości składki w paragrafie 12, tak że każdy reprezentant ma co najmniej jeden głos. Przedstawiciele każdej gminy mają jeden głos, przedstawiciele danego obwodu majątkowego mają po jednym głosie.
§ 6 Reprezentacja podejmuje uchwały zwykłą większością głosów, bez względu na liczbę obecnych; w przypadku równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego. Wszystkie uchwały należy wpisać do księgi protokołów i podpisać. Przewodniczący prowadzi księgowość dotyczącą przychodów i wydatków.
§ 7. Reprezentacja związku sikawkowego posiada w zakresie zarządzania tym związkiem prawa przysługujące radzie gminy, a przewodniczący ma prawa wójta gminy.
§ 8. Przewodniczący realizuje uchwały podjęte przez reprezentację, reprezentuje związek strażacki na zewnątrz, prowadzi korespondencję i podpisuje odpowiednie dokumenty. Zwołuje wójtów gmin i zarządców majątków, a także pozostałych członków reprezentacji na posiedzenia, którym przewodniczy, oraz zapewnia ogłoszenie uchwał i ich wykonanie, o ile zostały podjęte.
§ 9. Jeśli nie zostanie podjęta uchwała dotycząca koniecznego przedmiotu sprawy, wówczas w miejsce uchwały wchodzi w życie zarządzenie policyjne.
§ 10. Do obowiązków reprezentacji związku strażackiego należy w szczególności uregulowanie punktów określonych w § 8, 9 i 10 rozporządzenia z dnia 26 marca 1857 roku:
- mianowanie mistrza strażackiego oraz jego zastępcy;
- mianowanie drużyn obsługujących sikawkę w miejscu jej stacjonowania oraz osób odpowiedzialnych w poszczególnych gminach związkowych i obwodach majątkowych, wraz z ich zastępcami;
- przydział drużyn gaśniczych w poszczególnych gminach związkowych i obwodach majątkowych oraz ich wykorzystanie, jak również mianowanie dowódców i ich zastępców;
- środki pomocy w przypadku wybuchu pożaru poza terenem związku;
- zapewnienie niezbędnych zaprzęgów w obrębie gmin związkowych i obszarów majątkowych;
Zapewnienie zaprzęgów dla sikawki oraz jej drużyny następuje za odpłatą przez mieszkańców miejscowości, w której sikawka jest przechowywana.
Kolejność mieszkańców zobowiązanych do zapewnienia zaprzęgu musi być zapisana na odpowiedniej liście.
Jeśli zaprzęg osoby pierwszej na liście nie jest dostępny, musi go zapewnić osoba kolejna na liście na żądanie przewodniczącego. W miejsce tej osoby zaprzęg musi dostarczyć osoba, w zastępstwie której dostarczono zaprzęg.
- zapewnienie kontroli drużyn, prowadzenie drużyn;
- przeprowadzanie prób sikawki, jak również wszelkich działań niezbędnych do zapewnienia prawidłowego zarządzania związkiem strażackim oraz skutecznej pomocy gaśniczej — zgodnie z zakresem rozporządzenia z dnia 26 marca 1887 roku.
Mianowania i ustalenia wskazane w punktach 1, 2, 3 i 5 dokonywane są każdorazowo na okres jednego roku kalendarzowego.
Ponadto obowiązkiem reprezentacji jest: sprawowanie dokładnej kontroli nad istnieniem i dobrym stanem technicznym przepisowego sprzętu gaśniczego należącego do związku.
§ 11 Związek sikawkowy wspólnie nabywa i utrzymuje sikawkę wraz z odpowiednimi urządzeniami oraz akcesoria do sikawki, w tym niezbędne klucze. Wszystkie pozostałe urządzenia gaśnicze muszą zostać nabyte i utrzymywane indywidualnie przez osoby zobowiązane do tego zgodnie z rozporządzeniem z dnia 26 marca 1887 roku.
§ 12 Koszty związku strażackiego są rozdzielane pomiędzy gminy i obwody majątkowe należące do związku proporcjonalnie do podatku gruntowego i budynkowego. Udziały gmin oraz koszty zobowiązań szczególnych są pokrywane w ten sam sposób, co pozostałe potrzeby gminy. W tym celu należy wyodrębnić w budżecie gminy odpowiednią sumę. Wszystkie gminne udziały w kosztach związku są płatne na ręce przewodniczącego związku, który je pobiera i prowadzi kasę związku.
§ 13 Jeśli jakaś część udziału pozostaje nieopłacona, należy wystąpić do urzędu starostwa o jej przymusowe ściągnięcie.
§ 14 Niniejszy statut wchodzi w życie z dniem jego zatwierdzenia przez komisję powiatową.
§ 15 Zmiany statutu wymagają zatwierdzenia przez komisję powiatową oraz zgody 2/3 reprezentantów.
Kadłub, dnia 18 lipca 1891.
Reprezentacja związku sikawkowego: Linder, Capla. Pyka, Woznitzka, Ploch, Urbanczyk, Paul Kolodzieczyk, Adamietz, Mross, Hadrian.
- § 139 ustawy o właściwości organów administracyjnych i sądów administracyjnych z dnia 1 sierpnia 1883 roku:
Komisja powiatowa podejmuje decyzje — o ile przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej nie stanowią inaczej — w sprawie zatwierdzenia, a w razie potrzeby także zarządzenia utworzenia, zmiany lub rozwiązania związków kilku gmin wiejskich lub obszarów majątkowych w celu wspólnego zakupu i utrzymania jednostek straży pożarnej (związków strażackich).
Joanna Ania Mrohs
Kadłub / Kadlub 