Ze źródeł pisanych wiemy, że Kadłub jako osada istniał już w roku 1429, kiedy został odkupiony od ówczesnego właściciela Gniczka von Gorzkow przez Mitzka von Gaschowitz za 310 marek (Triest). Nowack w swojej historii rodziny Colonna podaje, że w 1558 roku hrabia Borinski von Rostropitz posiada hutę żelaza, którą wkrótce przeniesie do Kadłuba.
Hrabia Borinski jest o tyle ciekawą osobistością, bo jest on szlachcicem i równocześnie gwarkiem: czyli kopie rudy darniowe w rozlewisku rzeki Jemielnicy od Kadłuba po Borycz, i w swoich kuźnicach, a ma ich 4, wytapia żelazo.
Tutaj więcej na jego temat: https://kadlub.design.blog/2023/12/19/chui-kilkonaste-kratt-w-przitomnosti-dobrych-lidi-rytirskich/
Literatura fachowa hutnicza podaje, że w roku 1718 istniał w Kadłubie wysoki piec, jeden z pierwszych na Śląsku. Kataster karoliński potwierdza to, gdyż w roku 1723 połowa ówczesnych mieszkańców pracowała w hutnictwie.
I to już wszystkie wzmianki w literaturze. A co było wcześniej? To nam mogą powiedzieć wyłącznie archeolodzy.
Badania archeologiczne z lat 1970ych wskazują, że 2000 lat temu w Kadłubie Germanie założyli stricte produkcyjną osadę i wytapiali żelazo, które potrzebowali do wojen z cesarstwem rzymskim. Tutaj link…
Kolejną warstwę osadniczą archeolodzy datują na późne średniowiecze (około 1500 roku). Ślady człowieka znaleziono w okolicach wydmy przy drodze w stronę Krasiejowa. Poniżej jej położenie na mapie (źródło zabytek.pl).

W Muzeum Górnośląskim znajdują się szczątki naczyń tamże znalezionych.


Czyli te szczątki pochodzą z okresu działalności gwarków w Kadłubie.
Jednakże ludzie żyli (albo pojawiali) w naszej okolicy już dużo dużo wcześniej – te odkrycie zawdzięczamy nauczycielowi z Grodziska w latach 1923-1945 – Ottonowi Langschowi.

Otto Langsch urodził się w 1889 roku w Pilszczu, powiat głubczycki. Po I wojnie światowej obejmuje szkołę w Grodzisku. Po pracy realizuje swoją archeologiczną pasję: wędruje po polach w Kadłubie, Grodzisku, Osieku, Rozmierce, w poszukiwaniu ceramiki i narzędzi, które pługi podczas orki wydobywają na wierzch. Przedmioty odnajduje i przekazuje do muzeum w Strzelcach Wielkich. Jednak nie wszystkie, bo jak wspomina jego syn, na pianinie w pokoju dziennym leżały kamienne toporki i inne ciekawe przedmioty.
Poniżej szkic eksponatów w strzeleckim muzeum.

Co znajduje Langsch? Mnóstwo naczyń glinianych datowanych na okres średniowiecza i kilka dużo, dużo starszych eksponatów.
W Grodzisku w 1929 roku podczas poszukiwań w piaskowni Langsch znalazł neolityczny toporek o grubym obuchu. Mamy szczęście, że znajduje się on obecnie w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu i możemy zaprezentować wam jego zdjęcie.

W 1930 roku w Kadłubie Langsch zabezpieczył neolityczny toporek znaleziony na polu Goczola i przekazał do muzeum w Strzelcach. Pozycja 36 na mapie poniżej.
W 1936 Langsch w Kadłubie znajduje fragmenty neolitycznych narzędzi krzemiennych. Pozycja 35 na mapie poniżej.
Poniżej zdjęcie narzędzi krzemiennych z zasobu Muzeum Śląska Opolskiego.


Niestety wszystkie eksponaty strzeleckiego muzeum zaginęły w roku 1945. Ze znalezisk Langscha i innych zachowały się jedynie te nieliczne, które trafiły do muzeum w Bytomiu.
Poniżej mapa ze stanowiskami archeologicznymi wg zabytek.pl




Joanna Ania Mrohs

Jedna odpowiedź na “Kadłub – archeologia”